ANYŻ

Jako roślina przyprawowa i lecznicza znana była w całym świecie starożytnym. W Polsce anyż powszechnie uprawiany był w średniowieczu, ale obecnie spotykamy go w naszym kraju bardzo rzadko.

Nazwa „anyż ’ pochodzi od greckiego „anisou , ale Grecy zapożyczyli ją prawdopodobnie z arabskiego „anysum’ , gdyż jako środek leczniczy wprowadzili go w wieku IX Arabowie.

Właściwości. Owoce anyżu zawierają olejek eteryczny, związki tłuszczowe, węglowodany i związki białkowe. Skutecznie pobudzają wydzielanie błon śluzowych w gardle, krtani, tchawicy. Wzmagają wydzielanie soku żołądkowego i poprawiają pracę całego przewodu pokarmowego. Działają mlekopędnie, co ma duże znaczenie dla matek karmiących. Leczniczo anyż stosowany jest między innymi w leczeniu nieżytu oskrzeli, zaburzeń trawienia, nerwic przewodu pokarmowego, anginy, różnych form przeziębienia, którym towarzyszy zaflegmienie płuc.

Zastosowanie. Anyżu jako przyprawy używamy przede wszystkim do wypieku pierników i innych ciast. Kilka mielonych ziaren można dodawać do ćwierć litra mleka lub białej kawy pitej na śniadanie, co skutecznie „obudzi’ nasz organizm. Nie można tu w żadnym wypadku przedawkować, gdyż ziele działa pobudzająco na mózg, rdzeń kręgowy i cały wegetatywny system nerwowy. Dodanie odrobiny anyżu do kompotu przyspiesza strawienie obiadu. Anyżku zmieszanego pół na pół z czarnuszką używać można do posypania chleba. Przy przeziębieniach skuteczna jest nalewka anyżowa – 1 kieliszek napoju wypijamy bardzo małymi porcjami, aby tylko poczuć smak anyżu w ustach, przez kilka godzin.

Przepis na nalewkę. Jedną torebkę anyżu (20 g) wsypujemy do butelki zawierającej ćwierć litra spirytusu i odstawiamy na dwa tygodnie do szafki lub w inne ciemne miejsce. Po tym okresie płyn zlewamy i dodajemy do wyługowanych ziaren ćwierć litra czystej wódki, odstawiając butelkę na następne dwa tygodnie. Później obydwie nalewki łączymy i dosładzamy miodem.

Uprawa. Anyż jest rośliną jednoroczną. Uprawiamy go w miejscu odkrytym, słonecznym, w ziemi ogrodowej z dostateczną ilością wapnia. W końcu kwietnia wysiewamy 2 g nasion na 1 nr, na głębokości około 1 centymetra, w rządkach odległych od siebie o 30-35 cm. Anyż wschodzi mniej więcej w dwa tygodnie po wysianiu i w pierwszym okresie wymaga bardzo starannego opiele- nia. Około połowy czerwca wyrośnięte już pędy trzeba koniecznie z obu stron obredlić. W pewnym okresie swojego wzrostu anyż tworzy rozetę ząbkowanych liści, z których wyrasta pęd. Na szczytach pędów tworzą się baldachowate kwiatostany, składające się z drobnych białych kwiatów. We wrześniu powstałe z kwiatów gruszkowatego kształtu owoce brunatnieją i zaczynają łatwo wykruszać się. Wtedy ścinamy pędy na wysokości około 10 centymetrów nad ziemią, wiążemy w małe pęczki i suszymy w przewiewnym miejscu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>